“Een paar ton cash in een koffer: leg dat maar eens uit…”

Specialist liquide middelen Joost Schaap over het toezicht op reizigers die met grote geldbedragen de EU in- en uitreizen.

In opdracht van het ministerie van Financiën handhaaft de Douane de EU-verordening Liquide Middelen. Vaktechnisch coördinator Joost Schaap over het hoe en waarom van deze taak. “Misdaadorganisaties zetten voor geldtransporten vaak money mules in.”

“De Europese verordening 1889/2005 is ingesteld om witwassen en terrorismefinanciering te bestrijden”, aldus Schaap. “Reizigers die met contanten, cheques of aandelen ter waarde van 10.000 euro of meer de EU binnenkomen of uitgaan, moeten dit aangeven bij de Douane. Dat is betrekkelijk eenvoudig: ze hoeven bij onze balie slechts een aangifteformulier in te vullen, met vragen over onder meer de herkomst, de bestemming en de beoogde bestedingswijze van het bedrag in kwestie. Veel passagiers hier op Schiphol doen dit ook netjes – in de meeste gevallen gaat het om 10.000 tot 40.000 euro – en doorgaans kunnen zij daarna gewoon hun weg vervolgen. Wij geven de informatie op het formulier door aan de FIU – de Financial Intelligence Unit, het witwas-kenniscentrum van de Nederlandse overheid. Daar koppelen ze deze aan gegevens uit hun eigen databases, en bij een match levert dat een signaal op van een mogelijk ongebruikelijke transactie. Daar kan dan bijvoorbeeld een opsporingseenheid van de politie mee aan de slag.”

“Er zijn ook mensen die vergeten om liquide middelen aan te geven, of bewust nalaten dat te doen. Treffen we bij zo iemand een geldsom boven de tien mille aan in diens hand- of ruimbagage, dan krijgt hij of zij een boete voor overtreding van de wettelijke aangifteplicht. Diegene kan zich daarnaast schuldig maken aan witwassen. Of van dit strafbare feit daadwerkelijk sprake is, hangt af van allerlei factoren en omstandigheden. Natuurlijk is vooral de hoogte van het bedrag van belang: een paar ton cash in een rolkoffer of rugzak is nu eenmaal lastig te verantwoorden…”

“Wanneer we een reiziger staande houden, dan gaat die mee naar ons kantoor voor verhoor. We wijzen hem of haar allereerst op het feit dat er niet hoeft te worden geantwoord, en op de optie om op eigen kosten een raadsman in de arm te nemen. Kiest de passagier ervoor om te zwijgen, dan dragen we deze over aan onze collega’s van de FIOD*, die een opsporingsonderzoek starten. De verdachte wordt in de regel in hechtenis genomen en het geld gaat voorlopig de kluis in, tot de rechter uitspraak doet in de zaak.”

“Overigens kunnen personen die wij hier betrappen vaak weinig of niets verklaren over het geld dat we vinden tussen hun spullen – simpelweg omdat het niet hun eigendom is. Misdaadorganisaties zetten voor geldtransporten meestal money mules in, zoals ze ook voor de smokkel van bijvoorbeeld verdovende middelen koeriers gebruiken. Logischerwijs volgt het criminele geld gewoonlijk precies de omgekeerde weg van de illegale goederen waarmee het verdiend is. Zulke routes hebben uiteraard de warme belangstelling van de Douane.”

* De Douane, de FIOD en de Koninklijke Marechaussee hebben op luchthaven Schiphol hun krachten gebundeld binnen het Samenwerkingsverband Liquide Middelen.

Dit interview werd eerder gepubliceerd in het jaaroverzicht ‘Douane Nederland in 2019’.

Navigeer verder en lees ook ‘Kapitale vangst in de kelder’.

Deel dit bericht