“Sancties op luxe goederen kunnen politieke elites flink pijn doen”

Controlemedewerker John Hoppers over het hoe en waarom van sanctiewetgeving en het Besluit strategische goederen.

In opdracht van het ministerie van Buitenlandse Zaken handhaaft de Douane sanctiewetgeving en het Besluit strategische goederen. Controlemedewerker John Hoppers legt uit dat ook voor allerlei luxe goederen handelsrestricties kunnen gelden. “Denk bijvoorbeeld aan renpaarden, exclusieve sportauto’s en jachten.”

“De internationale gemeenschap kan strikte handelsbeperkingen in het leven roepen gericht tegen allerlei entiteiten: personen, bedrijven, regimes, landen…”, stelt Hoppers. “Negen van de tien keer zijn het de Verenigde Naties die een resolutie daartoe aannemen. De Europese Unie kan zo’n besluit overnemen en vertalen in een verordening, die in Nederland vervolgens wordt bekrachtigd ingevolge de Sanctiewet 1977. Buitenlandse Zaken is beleidsverantwoordelijk voor dergelijke regelingen; de Douane is er voor de handhaving ervan.”

“Sancties zijn in veel gevallen bedoeld om de machthebbers in een bepaald land of gebied te treffen. Omdat die – eufemistisch gezegd – gedrag vertonen dat door de rest van de wereld niet als heel prettig wordt ervaren. Ze schenden bijvoorbeeld mensenrechten, destabiliseren de politieke en militaire situatie in hun regio, of hebben nucleaire aspiraties. Middels handelsbelemmeringen probeert de VN dit soort leiders en hun entourage tot een andere koers te bewegen.”

“Met sanctiemaatregelen wordt vooral getracht de verspreiding van zogeheten strategische goederen tegen te gaan. Daarmee worden militaire goederen bedoeld, maar ook dual use goederen – die behalve een civiele ook een militaire toepassing kunnen hebben. Allerlei zaken kortom die een bewind zou kunnen inzetten om de eigen bevolking te onderdrukken, of om buurlanden te bedreigen of aan te vallen. Beide categorieën goederen staan zeer gedetailleerd beschreven op lijsten, die veelal als bijlagen aan sanctieverordeningen zijn toegevoegd. Staat een goed op zo’n lijst, dan mag het niet naar de betreffende bestemming worden uitgevoerd. De Douane controleert daar zeer scherp op; zo hebben we er risicoprofielen op draaien in onze systemen. Komt een douanier goederen tegen bestemd voor een sanctieland – of een aangifte daarvan – dan springen alle seinen op rood. Deze collega zal dan eerst een gespecialiseerde vraagbaak binnen zijn regio inlichten, die op zijn beurt de Centrale Dienst In- en Uitvoer verwittigt. De CDIU zet bij een vermoeden van verdachte vracht zo’n zending stop, en stuurt zo snel mogelijk iemand van landelijk team POSS* naar de marktpartij die de goederen heeft aangegeven of wil uitvoeren. Zelf doe ik ook geregeld dat soort bedrijfsbezoeken. Mijn bevindingen bespreek ik met onze accountmanager, en dan zijn er diverse opties. Bij ernstige overtredingen kunnen we in overleg met de officier van justitie een lading in beslag laten nemen, en een strafrechtelijk onderzoek starten.”

“Minder bekend is dat daarnaast dikwijls allerhande luxe goederen vallen onder sanctiewetgeving. Ook die staan dan genoemd op een lijst, die per sanctieland overigens sterk kan verschillen. Het gaat er hierbij om de toplaag binnen zo’n samenleving zijn statussymbolen te ontnemen, voor zo ver mogelijk. Denk aan renpaarden, exclusieve sportauto’s, jachten. Maar ook aan genotsmiddelen, als dure wijnen en andere exclusieve dranken. Elites vinden het vaak bijzonder vervelend, als je aan hun speeltjes komt.”

* POSS: Precursoren, Strategische goederen en Sanctiewetgeving

Dit interview werd eerder gepubliceerd in het jaaroverzicht ‘Douane Nederland in 2019’.

Navigeer verder en lees ook ‘Dure dranken voor Damascus’.

Deel dit bericht