Historisch hoogtepunt voor internationale handel

Half mei werd voor het eerst luchtvracht vervoerd in het kader van het publiek-private proefproject SSTL. Een gebeurtenis van grote betekenis voor de wereldwijde logistiek...

Al vele jaren spannen Nederland en China zich in om hun onderlinge handelsrelatie te verstevigen. Samenwerking tussen de douanediensten van beide landen – met het oog op veilige en betrouwbare logistieke ketens – speelt hierbij van oudsher een voorname rol. Op dit terrein werd midden mei een mijlpaal bereikt, toen een bijzondere partij goederen van Schiphol aankwam op Baiyun Airport bij Guangzhou. Het was wereldwijd de eerste luchtvrachtzending die werd afgeleverd in het kader van het publiek-private proefproject Smart & Secure Trade Lanes*. Dat moest gevierd.

Een delegatie van Douane Nederland was afgelopen mei enkele dagen te gast in de Chinese metropool voor een meeting over het meerjarige samenwerkingsprogramma tussen Douane Guangzhou en Douane Schiphol Cargo. De ontmoeting stond in het teken van diverse thema’s die direct te maken hebben met handelsbevordering en douanetoezicht. Denk aan wederzijdse erkenning van voorwaarden voor AEO-bedrijven, nieuwe ontwikkelingen op het gebied van e-commerce en vorderingen binnen de Europees-Aziatische pilot Smart & Secure Trade Lanes (SSTL). Uitgerekend tijdens dit bezoek beleefde Guangzhou een primeur: op het vliegveld van de miljoenenstad landde een Nederlands toestel met aan boord de eerste SSTL-luchtvrachtzending. Dit memorabele feit werd luister bijgezet door een korte ceremonie, waarbij vertegenwoordigers van Douane Nederland de documenten behorende bij de goederen symbolisch overdroegen aan hun Chinese collega’s. Vele lokale topambtenaren en managers uit het bedrijfsleven waren hiervan getuige. Deze gebeurtenis is dan ook van groot belang voor de door Beijing gevoerde Belt and Road-strategie, die de positie van China als economische grootmacht verder moet versterken.

Vanaf het begin betrokken
De betekenis van SSTL reikt echter veel verder. Het onderzoekstraject is ruim acht jaar geleden opgezet door de World Customs Organisation (WCO). Doel is de veiligheid van goederenketens te vergroten, en tegelijkertijd het bonafide bedrijfsleven betere faciliteiten te bieden in zijn logistiek. Dit moet worden bereikt door onder meer het over en weer erkennen van douanecontroles (gekoppeld aan gedetailleerde afspraken over risicoanalyse) en het op grote schaal uitwisselen van gegevens via een beveiligd communicatiekanaal voor douanediensten. China en enkele EU-lidstaten, waaronder Nederland, zijn van meet af aan partners binnen het programma; sinds 2013 participeert ook Hong Kong**. De douaneautoriteiten van de landen die meedoen maken al gebruik van elkaars controlebevindingen, delen informatie over risico’s en ontwikkelen hiervoor wereldwijd werkende systemen. Dit heeft deze diensten de voorbije periode aanzienlijke efficiency-verbeteringen opgeleverd.
Tot voor kort richtte het project zich puur op maritieme goederenstromen, maar inmiddels is de scope dus uitgebreid met vervoer door de lucht – na Schiphol-Baiyun zullen meer SSTL-vliegroutes volgen. Op den duur komt daar nog transport over spoor bij.

Snellere vrijgave goederen
Uiteraard kan het initiatief niet zonder de inbreng van private partijen. Deelnemende ondernemingen – die aan een flink aantal strikte criteria dienen te voldoen – kunnen substantiële voordelen behalen door snellere vrijgave van goederen bij aankomst in het land van bestemming. Uitgangspunt van SSTL is namelijk dat het land van uitvoer de onderhavige goederen kan inspecteren, en het land van invoer in beginsel geen controle instelt. Dit bespoedigt de afhandeling van douaneformaliteiten uiteraard aanzienlijk, en drukt de douanekosten voor marktpartijen. Ter illustratie: de lading boordinstrumenten die half mei in Guangzhou arriveerde vanuit Amsterdam, was binnen 21 minuten na landing op Chinese bodem op weg naar een vliegtuigbouwer in de buurt en ging daar direct het productieproces in.
Al met al lijken zowel de douanewereld als het internationale bedrijfsleven in potentie flink van SSTL te kunnen profiteren. Reden voor Douane inZicht om in de toekomst vaker over het ambitieuze programma te berichten – meer specifiek vanuit Nederlands perspectief.

* De term ‘secure’ staat voor de fysieke integriteit van de goederen binnen een logistieke keten, ‘smart’ voor de kwaliteit en betrouwbaarheid van de daaraan gekoppelde data.

** Als initiatiefnemer leidt de WCO het proefproject; de Europese Commissie (TAXUD) coördineert SSTL-activiteiten voor de deelnemende EU-lidstaten.

SSTL en ‘Grensverleggend’
Dat Douane Nederland graag deelneemt aan een project als Smart & Secure Trade Lanes, spreekt voor zich. De doelstellingen van het programma sluiten naadloos aan bij de handhavingsfilosofie ‘Grensverleggend’, die de basis vormt van alle beleid dat binnen de dienst wordt ontwikkeld. Deze toekomstvisie beoogt een optimale balans tussen handelsfacilitatie en douanetoezicht, met een gepaste controledruk voor elke marktpartij. Uitgangspunt is dat straks 100% van de vervoermiddelen en goederen die de Nederlandse EU-buitengrens passeren onder toezicht staat. Dit wil niet zeggen dat de Douane dan alles controleert, maar dat de dienst van elk vervoermiddel dat binnenkomt of uitgaat kan nagaan of de vereiste meldingen en aangiften zijn gedaan. En dat de organisatie van elke binnenkomende of uitgaande container en pallet een gedegen beeld heeft, op basis van gegevens uit de aangifte en uit andere bronnen.

De pilot SSTL kent een private tegenhanger, die evenzeer is gericht op het beter beveiligen van handelsketens: het EU-onderzoekstraject CORE (zie www.coreproject.eu). Hierin staan marktpartijen aan het roer, gedreven door meer commerciële motieven. Ook in dit project participeert Douane Nederland. Meer hierover leest u in het artikel ‘Veilige logistieke ketens komen steeds dichterbij’ in Douane inZicht nummer 1 2017.

Deel dit bericht