Samenwerking van internationale allure

Een speciaal ODB-evenement in maart onderstreept nog maar eens de volstrekt unieke samenwerking tussen Douane Nederland en het bedrijfsleven.

In ons land vinden Douane en handel en industrie elkaar al jaren in het Overleg Douane Bedrijfsleven (ODB). Dit platform kreeg onlangs de status van National Committee onTrade Facilitation (NCTF). Wat betekent dat voor de samenwerking en de uitstraling van het overleg? Daarover vertellen beleidsadviseur en ODB-secretaris Thy Nguyen en Wouter Brookman, secretaris bij VNO-NCW en MKB-Nederland.

De opmaat tot de opwaardering van het ODB was de totstandkoming van het Trade Facilitation Agreement van de Wereldhandelsorganisatie, eind 2013 op Bali. Dit verdrag wordt van kracht zodra 120 landen het hebben geratificeerd. Vooruitlopend op de inwerkingtreding wil Nederland de implementatie al starten, en daarvoor moet het – zoals elk deelnemend land – enkele stappen doorlopen. Een daarvan is het installeren van een NCTF: een nationale commissie voor handelsfacilitatie. Het ODB, met aan het hoofd de Douane, bleek daarvoor het ideale orgaan. “De aanmelding via het coördinerende ministerie van Buitenlandse Zaken was dan ook snel geregeld”, vertelt Nguyen. “Er worden vragen gesteld als: komen jullie structureel bij elkaar? Is er sprake van een echte dialoog tussen overheid en bedrijfsleven? Heb je een eigen secretariaat? Wie nemen er deel? De antwoorden daarop hadden we allemaal paraat. De verlangde samenwerking was er immers al.”

Brede vertegenwoordiging
Brookman: “Verschillende organisaties hebben zitting in het ODB, waaronder koepels als ACN, EVO-Fenedex en Fenex. Dankzij de deelname van VNO-NCW en MKB-Nederland is het overige Nederlandse bedrijfsleven in brede zin vertegenwoordigd. Op dit moment representeren beide organisaties immers ruim 90% van de werkgelegenheid in Nederland.”
“Behalve de Douane zitten vanuit de publieke sector sinds een jaar of drie ook de IL&T en de NVWA aan bij het ODB”, vult Nguyen aan. “Het kan best zijn dat zij binnen het NTFC een wat grotere rol krijgen. Ik kan me ook voorstellen dat in de toekomst andere toezichthouders bij bepaalde agendapunten in een van de drie ODB-werkgroepen (zie kader, red.) van de partij zijn. Verder is het de moeite waard om te kijken of we nog andere mogelijk interessante overheidspartijen of organisaties missen aan tafel.”

Dialoog
“De gestructureerde wijze waarop wij overleggen en samenwerken is uniek binnen Europa”, stelt Brookman. “Om een voorbeeld te geven: de Europese koepelorganisatie voor het bedrijfsleven Business Europe verzocht ons om een bijeenkomst bij te wonen over de komst van het Douanewetboek van de Unie. De vraag was bovendien om als nationale koepels de nationale vertegenwoordigers van Douane en de betrokken ministeries uit te nodigen. Wij komen dan gezamenlijk heel vriendschappelijk zo’n overleg binnengelopen – we kennen elkaar allemaal en werken samen. Bij andere landen is dat bepaald geen vanzelfsprekendheid – daar zie je vaak een enorme afstand.”

“Onze dienst is misschien niet de enige douaneorganisatie die met het bedrijfsleven overlegt, maar het gaat om de manier waarop”, aldus Nguyen. “Wij gooien geen mededelingen over de schutting, maar gaan de dialoog aan. Op de terechte vraag van ODB-leden wat er precies verandert nu we een NCTF zijn, konden we dan ook antwoorden: in de dagelijkse praktijk weinig – als het op die samenwerking aankomt, althans. Ondernemingen kunnen nog steeds vertrouwen op onze dienstverlening. En als er gegronde klachten zijn, nemen we die serieus. Toen het bedrijfsleven vorig jaar aan de bel trok over onze te lange responstijden, kwam er een ODB-taskforce. Die heeft ingezet op betere afspraken, waar we ons ook aan houden. Zo creëer je draagvlak aan beide zijden.”

Samen naar Brussel
“De Douane heeft een handhavingsrol, de koepels komen op voor de belangen van hun leden”, schetst Brookman. “Daardoor botst het weleens, maar dat kán juist omdat de relatie zo goed is. We weten elkaar te vinden, attenderen elkaar op belangrijke zaken. Ambtenaren van de Douane en DGFZ (de afdeling binnen het ministerie van Financiën die in Brussel onderhandelt over douanewetgeving, red.) brengen bijvoorbeeld in het ODB verslag uit over relevante DWU-issues in EU-verband. Onder meer over het ontbreken van een regeling voor accijnsgoederen, waardoor knelpunten konden ontstaan in het spoorgoederenvervoer. Dit werd door zowel het bedrijfsleven als de Douane opgepikt, en daardoor konden we direct samen in actie komen. Als alleen ondernemend Nederland in Brussel aan de bel trekt, is de reactie misschien: het bedrijfsleven klaagt weer eens. Wanneer je als lidstaat zo’n probleem aankaart, zal men eerder denken: misschien klopt hier toch iets niet helemaal. Dankzij die oplettendheid aan weerskanten wordt nu de oude regeling gehandhaafd, totdat er een nieuwe is.”

Douane-expertise van belang
“Het is belangrijk dat de douaneformaliteiten binnen een onderneming goed belegd zijn”, stelt Brookman. “Helaas was daar tot voor kort weinig aandacht voor in HBO- en universitaire opleidingen. Veel medewerkers in het bedrijfsleven hebben zich de materie zelf eigen gemaakt. Terwijl je elke euro die je investeert in kennis over douaneformaliteiten dubbel en dwars terugverdient.”
Nguyen: “Daarom is het heel goed dat er meer belangstelling komt voor de douanekant van de logistiek. Als Douane steunen we uiteraard de ontwikkeling van een HBO-opleiding op douanegebied en sturen we medewerkers naar de masterstudie Customs and Supply Chain Compliance. Douane en bedrijfsleven samen in de klas: dat vergroot de kennis over en weer en zorgt voor meer wederzijds begrip.”

Themadag
Het NCTF wordt op 10 maart 2017 officieel gelanceerd, tijdens een evenement bij de Erasmus Universiteit Rotterdam. Brookman: “De bijeenkomst is bedoeld voor ondernemend Nederland in de breedste zin des woords – niet alleen voor verladers en expediteurs. Dus ook voor de baas van de limonadefabriek die nauwelijks bekend is met de wereld van de Douane, maar wel wil weten hoe hij zijn flessen van de fabriek de EU-grens over krijgt.”

Nguyen: “De thema’s die de revue passeren zijn ook stuk voor stuk afgestemd op de doelgroep. We gaan bijvoorbeeld in op het belang en de consequenties van handelsverdragen voor Nederlandse bedrijven. En we staan stil bij de vraag welke bijdrage de Douane levert aan de groei van de economie en het economisch vestigingsklimaat. Stuk voor stuk interessante kwesties dus. Tegen iedereen die denkt over deelname aan de themadag, zeggen we daarom: wees er op tijd bij! Want er is ruimte voor slechts zo’n 230 bezoekers.”

Het ODB in een notendop

Onder het ODB Algemeen vallen drie werkgroepen die zich bezighouden met onder meer de implementatie van wet- en regelgeving en het discussiëren over vakgerichte generieke vraagstukken:
• Het ODB Actueel behandelt actuele (uitvoerings-)vraagstukken die relevant zijn voor het primaire proces van de Douane en op korte termijn moeten worden opgepakt.
• Het ODB Middellange Termijn heeft bijzondere aandacht voor vraagstukken die voortkomen uit de implementatie van het Douane Wetboek van de Unie en voor brede ontwikkelingen in de samenwerking met andere handhavingsdiensten bij grensoverschrijdende logistiek.
• Het ODB Informatie Technologie behandelt specifieke vraagstukken op IT-gebied.

Deel dit bericht