Software stelt scherp op smokkelwaar

Deelname aan een ambitieus EU-project levert de Douane een handig hulpmiddel op: software die scanbeelden controleert op contrabande.

Douane Nederland heeft een aanzienlijk aandeel in het publiek-private project ACXIS*. Dit EU-initiatief moet software opleveren die speurt naar illegale sigaretten, wapens en drugs op scanbeelden van vrachtzendingen. Goederencontroles worden daarmee nog geraffineerder. De kans dat beeldscherm-analisten iets over het hoofd zien wordt immers kleiner, als een geautomatiseerd systeem hun assisteert.

Om de positie van de eigen industrie te versterken subsidieert de Europese Unie ontwikkeltrajecten voor nieuwe technologieën op tal van terreinen. Potentiële eindgebruikers daarvan worden gestimuleerd zich bij deze projecten aan te sluiten, opdat aan het eind van de rit ook echt nuttige producten het licht zien. Zo gebeurde het dat een gerenommeerd Zwitsers onderzoeksinstituut in 2012 zes partijen benaderde om mee te doen aan een R&D-programma rond geautomatiseerde detectie van scanopnames: ACXIS. Een van die partijen was de Nederlandse douane.

30.000 beelden
Omdat de dienst zwaar inzet op innovatie, hoefde het management niet lang over dit verzoek na te denken. Al snel sloten specialisten van het Douanelaboratorium en het team Scan & Detectie zich aan bij de internationale projectgroep – verder bestaand uit vertegenwoordigers van wetenschappelijke centra en toonaangevende ondernemingen. Zij zagen er op toe dat de te ontwikkelen programmatuur zou zijn gericht op het detecteren van met name clandestiene rookwaar, wapens en verdovende middelen – aangezien vooral deze goederen een reëel risico vormen voor de Nederlandse mainports. Om de software te vervolmaken leverde Douane Nederland ruim 30.000 scanbeelden waarin deze contrabande op verschillende manieren digitaal was verstopt. Zo ontstond een divers overzicht van alle soorten smokkelvracht en -methodes. Gedurende de bouw werd de applicatie uitgebreid getest door douanemedewerkers. Om ermee te leren omgaan, volgden tegelijkertijd zo’n 55 beeldscherm-analisten van de dienst een training – verzorgd door een van de projectpartners, gespecialiseerd in de interactie tussen mens en machine.

Analist beslist
In mei 2017 worden de onderzoeksuitkomsten van het ACXIS-programma gepresenteerd aan de Europese Commissie. Voor de Nederlandse douane zijn de resultaten zo veelbelovend dat al is besloten de nieuwe software te integreren in de programmatuur van een deel van het huidige arsenaal aan scanapparatuur. Voor zover bekend is de dienst daarmee de eerste douaneorganisatie ter wereld die automatische beeldherkenning toepast bij het scannen van vracht. Wel moet gezegd dat de technologie nog in de kinderschoenen staat, en dat nog altijd de analist beslist of een container moet worden geopend om te zien of er daadwerkelijk contrabande in zit. Niettemin gaat geautomatiseerde detectie van door ladingscans gemaakte X-ray-opnamen de Douane zonder twijfel helpen meer illegale goederen te onderscheppen. Daarnaast daalt de kans dat vracht ten onrechte voor een fysieke controle wordt geselecteerd en er onnodig vertraging optreedt in het logistiek proces. Een prettige gedachte voor het bedrijfsleven, zeker met het oog op de almaar groeiende handelsvolumes.

* Automated Comparison of X-Ray Images for cargo Scanning

Deel dit bericht