Voorsprong door slimme samenwerking

Hoe het programma Schiphol Smartgate Cargo de nationale luchthaven nog aantrekkelijker maakt als poort tot Europa.

De officiële opening van het Joint Inspection Center op 22 november aanstaande vormt de bekroning van het meerjarige programma Schiphol Smartgate Cargo. Sleutel tot het succes van SSGC is samenwerking – zowel tussen publieke en private partijen als tussen overheidsdiensten onderling. Algemeen Programmamanager Renate de Vries (ter beschikking gesteld door de Douane): “Wat we hier neerzetten is zo mooi, dat Douane Nederland in de Rotterdamse haven iets soortgelijks ontwikkelt.”

SSGC – een initiatief van Douane, Air Cargo Netherlands (ACN), KLM Cargo en Schiphol – heeft als oogmerk een snellere, efficiëntere en veiliger afhandeling van het vrachtproces. De Vries: “Dat geeft Schiphol als mainport een enorm voordeel ten opzichte van andere luchthavens. Daar duren controles langer, doordat lokale overheidsorganisaties meer op zichzelf opereren. Er zijn in de wereld meer douanediensten die een geweldige IT-structuur hebben of uitstekende dienstverlening bieden, maar het is de samenwerking met Schiphol en andere commerciële partijen die dit programma uniek maken. Nergens anders werken overheid en bedrijfsleven op zo’n grote schaal samen op dit specifieke gebied.”

 De Vries benadrukt in het bijzonder het belang van krachtenbundeling door publieke partijen. “Dit alles kon alleen tot stand komen dankzij de basis die we hebben gelegd met diverse instanties.* We hebben de handen ineen geslagen, zonder elkaars verantwoordelijkheden over te nemen. Dat is geen praatje voor de bühne; we maken die samenwerking als handhavingsorganisaties waar. Dit was weer een extra stimulans voor het bedrijfsleven om mee te doen.”

Op de toekomst voorbereid
Het uitgangspunt van SSGC is in feite vrij simpel, stelt De Vries. “Met de plusminus 230 bedrijven op de luchthaven die actief zijn in de logistieke goederenstroom, hebben we gekeken naar wat voor ons allemaal wezenlijk is. Tijd is geld in het bedrijfsleven – dat voedt de behoefte aan een snel en effectief controleproces. Voor de overheid staat een veilige en integere goederenstroom bovenaan de prioriteitenlijst. Dit zijn geen tegengestelde belangen. Is de cargostroom niet safe en secure, dan zullen overheidsdiensten ergens in die transportketen hun controles uitvoeren. Met vertraging als gevolg. Het gevaar is groot dat vliegmaatschappijen en vervoerders Schiphol vervolgens eerder links laten liggen.”

In het Joint Inspection Center komen logistiek en handhaving fysiek bij elkaar. Het multifunctionele gebouw – 130 meter lang bij 40 meter breed – omvat een expeditievloer, een scanhal, opslag- en onderzoeksruimten, een quarantaineruimte voor kleine dieren, een fytosanitaire ruimte, stalling voor voertuigen, kantoren en een multidisciplinair opleidingscentrum. Het pand is zo ontworpen dat goederencontroles dankzij innovatieve technieken zo veel mogelijk geïntegreerd zijn uit te voeren op rustmomenten in de logistiek. “Tussen conceptontwikkeling en daadwerkelijke oplevering zit enkele jaren”, vertelt De Vries. “Dit heeft alles te maken met ons streven naar duurzaamheid. We wilden voorkomen dat het JIC bij de opening alweer verouderd zou zijn. Tijdens de voorbereiding en de bouw moesten we relatief eenvoudig kunnen inspelen op onvoorziene maatschappelijke ontwikkelingen. Denk daarbij bijvoorbeeld aan de groeiende dreiging van internationale terreurbewegingen.”

 Voortschrijdend inzicht
Met het oog op de gewenste flexibiliteit kregen betrokken partijen de kans om waar nodig te interveniëren tijdens het hele traject. En ook in de toekomst zijn allerlei aanpassingen mogelijk. De Vries: “Bepaalde ruimten waar we in eerste instantie geen tweede verdieping in hebben gebouwd, zijn zo ingericht dat deze later alsnog kan worden gerealiseerd. Op die plekken zijn onder meer de fundamenten verzwaard. En in de expeditiehal waar gescand wordt, zouden aanvankelijk twee palletscans komen. Dankzij voortschrijdend inzicht zijn dat één palletscan en één pakketscan geworden. En de ruimte is nu zo ingedeeld dat er in de toekomst nog een palletscan kan worden neergezet. Mocht de goederenstroom dusdanig groeien dat een tweede exemplaar nodig is, dan kunnen we dat zo aanschaffen en installeren. Daar zie je weer het nut van publiek-private samenwerking. Doordat je met partners als ACN om de tafel zit – met hun eigen prognoses van de groei van de luchtvracht – kun je een realistische inschatting maken van de controlecapaciteit die je de komende jaren nodig zult hebben.”

 Gunstiger vestigingsklimaat
Uiteindelijk profiteert iedereen van het programma SSGC, aldus De Vries. “Logistiek is een speerpunt van het huidige kabinetsbeleid, en de kurk waarop we als BV Nederland drijven. Onze reputatie als handelsnatie is dus van levensbelang. Laten wij hier steken vallen, dan merken we dat direct. Neem een perishable als snijbloemen, een van onze voornaamste exportproducten. Die gaan massaal door de lucht, niet via de weg of over zee. Raak je zo’n stroom kwijt aan een buitenlandse luchthaven omdat daar de zaken efficiënter zijn geregeld, dan is dat een gevoelig verlies – ook qua werkgelegenheid. Met een initiatief als SmartGate dragen we juist bij aan een beter vestigingsklimaat, waarmee ons land voor het internationale zakenleven weer een aantal treden op de ladder stijgt. Dat we zo’n groot en gelaagd programma tot een succes hebben weten te maken, is een groot compliment aan alle betrokken partijen waard.”

“Dit concept is niet alleen toepasbaar binnen de luchtvrachtsector”, besluit de Vries. “Wat we hier hebben neergezet is zo mooi, dat Douane Nederland iets soortgelijks ontwikkelt in de Rotterdamse haven: de Rijks Inspectie Terminal. Die gaat naar verwachting in 2017 open. Goed nieuws voor buitenlandse bedrijven, want voor vele van hen vormt Rotterdam evengoed de poort tot Europa.”

* Denk aan onder meer de Autoriteit Nucleaire Veiligheid en Stralingsbescherming, de Inspectie Leefomgeving en Transport, de Koninklijke Marechaussee, de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid en de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit.

Schiphol TV bracht eerder dit jaar op YouTube een video uit waarin de essentie van het programma Schiphol SmartGate Cargo wordt uitgelegd. Klik op de afbeelding hieronder om het filmpje te bekijken.

Deel dit bericht