Samen hacken voor een slimmere haven

Douane Nederland deed onlangs voor het eerst mee aan de World Port Hackathon. Doel: een efficiëntere Rotterdamse haven.

Begin september stortten ruim honderd hackers uit alle windstreken zich op de challenges van de World Port Hackathon (WPH) in Rotterdam. Bij deze vierde editie – thema: the smartest port – was voor het eerst een Douane-delegatie van de partij. Mede-organisator Léon Gommans en André Wilmink, deelnemer namens de dienst, blikken terug op een geslaagd event.

“Het fenomeen hackathon is nu een kleine tien jaar jong”, vertelt Gommans. “Het is een bijeenkomst voor programmeurs, webdesigners, data-analisten en creatievelingen. Zij steken in kleine groepjes de koppen bij elkaar om problemen op te lossen. In bepaalde kringen staat deelname goed op je CV. Solliciteer je bijvoorbeeld bij Google, dan vragen ze aan hoeveel hackathons je hebt meegedaan en wat je hebt gebouwd. Toch had ik heel wat uit te leggen, toen ik met mijn plannen voor de WPH kwam. Voor sommigen heeft de term ‘hacken’ nog steeds een negatieve bijklank. Maar het spreekt voor zich dat WPH-deelnemers graag een constructieve bijdrage leveren. Ik ben de matchmaker die hen een podium biedt, samen met het Havenbedrijf. Mijn persoonlijke doelstelling is van Rotterdam de slimste haven te maken, door partijen nóg meer en beter informatie te laten delen. Dat kan alleen door optimale samenwerking met partners als de Douane, Port XL, Port Innovation Labs en Yes Delft, de winnaar van vorig jaar. Data zijn daartoe een middel: je kunt gegevens uitwisselen door met andere organisaties in gesprek te gaan, maar ook door apparaten met elkaar te laten praten.”

App voor ligplaatsen
De challenges van deze WPH stonden in het teken van drie thema’s: Infrastructure & Logistics, Energy & Climate en Disrupt the Port, met een lichte nadruk op nieuwe technologie als de blockchain, het Internet of Things en big en open data. Zoals elk jaar was het de kunst om de tientallen teams – met deelnemers uit landen als Canada, Noorwegen, Polen en Singapore – met levensvatbare ideeën te laten komen. Gommans: “Deze editie was weer goed voor een aantal interessante oplossingen, waaronder een manier om stroom te leveren aan schepen die in de haven liggen te wachten. Dan hoeven ze niet via hun eigen, vervuilende stookolie in hun energiebehoefte te voorzien. Een ander team ontwikkelde een Airbnb-achtige app waarmee terminals kunnen aangeven welke ligplaatsen zij op welke momenten niet gebruiken. Het is nog te vroeg om te zeggen welke ideeën tot een concreet product zullen leiden. Belangrijk is in elk geval dat een proces van co-creatie is gestart. De eerste editie was kleinschalig, en een kwestie van aftasten. Niet iedere deelnemer gooit meteen al zijn kaarten op tafel – vertrouwen bouw je op in stapjes. Als het aan mij ligt, evolueert de WPH tot een festival met demonstraties en plekken voor co-creatie. Dan kunnen potentiële deelnemers eerst even de sfeer proeven, kijken of het wat voor ze is en desgewenst direct meedoen.”

Volmondig ‘ja’
Voor de Douane lag dat net iets anders. “Vorig jaar al werd onze dienst gevraagd om mee te doen aan de WPH”, vertelt IT-architect André Wilmink. “Maar toen waren we nog niet echt bekend met het verschijnsel, en wisten we niet in hoeverre het kan bijdragen aan onze doelstellingen. Daarom hebben we eerst eens een drietal hackathons bezocht, waaronder de Dutch Open Hackathon. Daar kwamen 250 hackers bijeen, en waren verschillende grote Nederlandse ondernemingen vertegenwoordigd. Wij waren onder de indruk van wat we daar en bij de andere events zagen, en herkenden de toegevoegde waarde van een goed georganiseerde hackathon voor de Douane. Daarom zeiden wij deze zomer volmondig ‘ja’ op de hernieuwde uitnodiging voor de WPH. Onze afvaardiging bestond uit vier experts. De eerste uren waren wij vooral druk met kennisdelen. De data die we zelf beschikbaar stelden betroffen onder meer tarieven, aankomsttijden van schepen en de inhoud van de daarop aanwezige containers. Ook lichtten we onze rol als handhavingsorganisatie toe. Niet elke deelnemer weet tenslotte hoe het reilt en zeilt in de haven. Zo kun je het creatieve proces ook enigszins sturen, vertellen waar de Douane behoefte aan heeft. Tegelijkertijd kun je vooraf lastig voorspellen wat het allemaal oplevert. De challenges zijn voor alle teams hetzelfde, de invulling ervan – of dat nu een stukje software, een app of een innovatief concept is – staat vrij. Vergeet ook niet dat deelnemers slechts 24 uur de tijd hadden om iets te bedenken en te realiseren. Maar dat is juist de charme van zo’n hackathon.”

Digitaal paspoort voor containers
De jury, waarvan Wilmink zelf deel uitmaakte, wees een Delftse groep studenten aan als winnaar. Zij kwamen met een soort digitaal paspoort voor containers, op basis van blockchaintechnologie – bekend van de digitale munt bitcoin. Wilmink: “Telkens als er tijdens de route van leverancier naar afnemer iets uit een container gaat of bijkomt, wordt de zogeheten blokketen, die al die handelingen beschrijft, langer. Wanneer de Douane de container in Nederland wil controleren, kent de dienst de exacte inhoud. Een dergelijk concept kan voor ons zeer interessant zijn.”

“Uiteraard gaat het niet alleen om ons belang, maar ook om dat van het bedrijfsleven en onze handhavingspartners”, besluit Wilmink. “Het mooie van een hackathon als deze is dat je op een innovatieve manier kunt samenwerken aan het wegnemen van hobbels in de logistieke keten. Je zit ook nog eens om de tafel met mensen die heel slim en snel met data weten om te gaan, en van wie sommigen misschien wel potentiële nieuwe werknemers zijn. Deelname aan de WPH is ons kortom prima bevallen, en smaakt naar meer.”

Deel dit bericht