Stralende toekomst voor scan en detectie

Geavanceerde apparatuur maakt het steeds makkelijker onregelmatigheden uit de logistieke stroom te filteren. Douane én bedrijfsleven profiteren.

Automatische detectie in goederenzendingen speelt een voorname rol binnen de visie Grensverleggend van Douane Nederland. Steeds slimmere apparatuur stelt de dienst in staat steeds sneller conclusies te trekken over de inhoud van zee- en luchtvrachtcontainers en te besluiten of deze al dan niet moeten worden opengemaakt voor verdere controle. Specialist Micha Slegt – hoofdscheikundige bij het Douane Laboratorium – over de toekomst van scan en detectie in het douanetoezicht.

“Als douaneorganisatie willen we twee dingen voorkomen”, begint Slegt. “Om te beginnen is risico’s missen voor ons uit den boze. Daarmee verliezen we immers onze geloofwaardigheid als handhavingsdienst. Dus is het zaak dat we al onze controlemiddelen zodanig inzetten, dat we elke onregelmatigheid uit de goederenstroom zeven. Aan de andere kant willen we vermijden dat we zaken onterecht uitpakken. Want dat levert ons nodeloos werk op, en onze klanten onnodig oponthoud. Het zou de handelspositie van ons land schaden; zo groot moet je het effect van ons handelen in de logistieke keten wel zien.”

Weloverwogen keuzes
“Daarom werken wij nu en de komende jaren aan een uitgekiende opeenvolging van middelen om zo vlot en geautomatiseerd mogelijk iets over de integriteit en veiligheid van vracht te kunnen zeggen”, vervolgt Slegt. “Als ik over middelen praat, heb ik het echter niet alleen over state of the art scan- en detectieapparatuur. Ook bijvoorbeeld onze speurhonden reken ik daartoe. Net als onze intelligence- en selectieafdelingen, die op basis van risicoweging goederenzendingen voor nadere controle aanwijzen. Samen vormen al die elementen een architectuur waarbinnen wij weloverwogen keuzes willen maken: welk middel kan wanneer het beste worden ingezet? Die keuzes zullen op termijn geautomatiseerd verlopen – ondersteund door software, voortdurend gevoed door actuele data. Het systeem adviseert dan: als je bij deze categorie goederen dit type risico verwacht, kun je het beste deze combinatie van middelen gebruiken. Maar de mens moet altijd het slot op de deur zijn. Uiteindelijk bepaalt een deskundige douanemedewerker of de gemaakte keuze van meerwaarde is voor de klus die moet worden geklaard.”

Open end-systemen
“De kennis welke technologie het beste past bij een bepaald soort vracht bouwt de Douane op in experimenten in samenwerking met industrie en wetenschap”, stelt Slegt. “We testen nieuwe, mogelijk veelbelovende apparatuur op locatie met onze collega’s in het veld, om te zien hoe een en ander werkt in de praktijk van alledag. Op die manier dragen we bij aan de ontwikkeling van middelen die helemaal zijn toegespitst op onze specifieke situatie en behoeften. Zo werken we nu mee aan proeven rond automatische detectie in röntgenbeelden, waarbij de computer vormen van bepaalde verboden goederen herkent. Ook zijn we direct betrokken bij de verfijning van zogenoemde sniffer-technologie, waarmee je lucht – bijvoorbeeld uit een container – eenvoudig kunt onderzoeken op aanwezigheid van risicostoffen. Denk bijvoorbeeld aan precursoren van explosieven. Onze voorkeur gaat daarbij uit naar open end-systemen, die in staat zijn te leren. Deze kun je telkens toespitsen op actuele risico’s, bijvoorbeeld als er nieuwe soorten amfetamines opduiken. Heel handig, wanneer de focus van onze controles verandert.”

Wijzer worden van data
“Om technologie optimaal te kunnen inzetten zullen wij onze medewerkers voortdurend goed moeten opleiden in het toepassen ervan”, aldus Slegt. “Het is vooral zaak dat zij zeldzame situaties blijven herkennen, en daar actie op ondernemen. Zo zul je x-ray-analisten regelmatig moeten blootstellen aan zaken die zij doorgaans zelden tegenkomen in het dagelijkse werk, bijvoorbeeld in een spelomgeving. Dan verklein je de kans dat zij laag-prevalente risico’s missen.”
“En er is nog een voorwaarde voor werkelijk efficiënt en effectief gebruik van hoogwaardige controlemiddelen: dat wij deze met elkaar verbinden. Ze genereren namelijk stuk voor stuk informatie, maar die wordt nu nog onvoldoende samengebracht. Als we samenhang brengen in al die data uit onze controles en ze veredelen, kan dat heel bruikbare signalen opleveren voor onze intelligence. Daarmee worden wij als organisatie steeds wijzer, en kunnen we nog gerichter selecteren binnen ons controleproces. Dit willen we op korte termijn realiseren.”

Nucleaire detectie
Een afzonderlijke categorie binnen het controle-instrumentarium van de Douane wordt gevormd door nucleaire detectiemiddelen. Ook deze tak is volop in ontwikkeling, volgens Slegt. “Op beperkte schaal hebben we advanced spectral portals neergezet – op plekken waar hoge snelheid in het logistiek proces geboden is. Als er een alarm afgaat, kunnen we daarmee meteen constateren welke radio-actieve stof aanwezig is. Bij onschuldige stoffen die straling uitzenden – die bijvoorbeeld in bepaalde landbouwproducten zitten – scheelt dat weer het openen van een container. Daarnaast verhogen we de kwaliteit van onze klassieke poortjes door betere software te installeren. Deze biedt meer detailinformatie over de mogelijke oorzaak van de straling. Van identificatie van zo’n bron is geen sprake, meer van classificatie. Maar ook dat helpt voorkomen dat we onterecht vracht stoppen voor een aanvullende check met hand held scanners.”

Zo min mogelijk hinder
“Je ziet: bij de Douane doen wij er alles aan om onze taak binnen de grensoverschrijdende transportketen goed uit te voeren en zaken die niet in goederenstromen thuishoren eruit te filteren”, besluit Slegt. “Tegelijkertijd zullen we daarbij het bedrijfsleven zo min mogelijk hinderen. Daarom maken we op Schiphol gebruik van remote scanning: bedrijven scannen goederen binnen hun eigen proces, vanuit hun eigen veiligheidsbehoefte. En op de Tweede Maasvlakte is onze containerscan geplaatst op de terminal: via AVG’s gaan de containers er doorheen, zonder dat er een mens aan te pas komt. In beide gevallen leest de Douane op afstand mee in de scanbeelden. We controleren wat nodig is, maar het oponthoud wordt geminimaliseerd. Als distributieland verdient Nederland geld met goederen die over z’n grondgebied gaan. Dat gaat hier van oudsher doorgaans net even iets slimmer en sneller dan in onze buurlanden. Als het aan de Douane ligt, verandert dat niet, en blijft de internationale logistiek voor onze mainports Rotterdam en Schiphol kiezen.”

Grensverleggend: de Handhavingsvisie van Douane Nederland
Douane Nederland heeft een heldere opvatting van hoe de dienst in de nabije toekomst het slimste kan toezichthouden op het EU-grensoverschrijdend goederenverkeer. Deze baanbrekende zienswijze steunt vooral op de volgende pijlers:

  • Scan en detectie in goederenstromen
  • Autodetectie in datastromen
  • Meer grip op de blauwe goederenstroom
  • Ontwikkeling van de groene goederenstroom
  • Ontwikkeling van de gele goederenstroom

Ook dienstverlening speelt een belangrijke rol binnen de visie Grensverleggend. Alle genoemde elementen komen uitgebreid aan bod in deze uitgave.

Deel dit bericht