Gele goederenstroom biedt blik in complete ketens

Binnen de gele goederenstroom is de balans tussen veiligheid en handelsfacilitatie optimaal. De Douane kent dan ook alle schakels van de ketens in kwestie.

 Binnen de visie Grensverleggend van Douane Nederland vormt de gele stroom het hoogste goed. De bouwstenen: integere goederenketens en betrouwbare en veilige digitale data. Douanier Han Bosch gunt ons een kijkje in de nabije toekomst van Trusted Trade Lanes. Daar zal het toezicht in het teken staan van vergaande samenwerking met het bedrijfsleven.

“De gele stroom omvat ketens waarvan de Douane elke schakel kent”, vertelt Bosch. “Het concept staat internationaal te boek als Smart & Secure Trade Lanes – door alle leden van de Wereld Douane Organisatie omarmd in het SAFE* Framework. Het is een toekomstvisie die helpt een juiste balans te vinden tussen veiligheid en handelsfacilitatie in het internationale goederentransport. Smart staat voor de kwaliteit en betrouwbaarheid van de data, secure voor de fysieke integriteit van de goederenstroom binnen zo’n keten. Nederland is een van de koplopers als het gaat om het onderzoeken en testen van het concept. Dat doen we binnen twee projecten: SSTL, oftewel Smart & Secure Trade Lanes, en CORe.”

Containervervoer en luchtvracht
“Het SSTL-programma draait nu zo’n acht jaar en behelst een samenwerkingsverband tussen douanediensten van landen waardoor de goederen worden vervoerd”, gaat Bosch verder. “China en enkele EU-lidstaten, waaronder Nederland, zijn van meet af aan partners bij dit onderzoek. Sinds 2013 doet ook Hong Kong mee. We maken gebruik van elkaars bevindingen bij controle, wisselen informatie over risico’s uit en ontwikkelen hiervoor wereldwijd werkende systemen. Eerst lag de focus op containervervoer, inmiddels kijken we ook samen naar luchtvracht. Natuurlijk kan het altijd nóg beter. Het stuk van de ene naar de andere douanedienst is afgedekt. Maar wat er bijvoorbeeld in China gebeurt voordat een lading verscheept wordt, en hier in de EU nadat die is binnengekomen, daar heb je minder zicht op. Uiteindelijk wil je als Douane de hele keten – van Chinese producent tot Europese consument – kunnen overzien.”

Serieuze spelers
De achterliggende idee van SSTL sluit aan bij de doelstellingen van CORe – Consistently Optimised Resilient Secure Global Supply Chains. Deze opvolger van eerdere EU-initiatieven als Integrity en Cassandra is nu zo’n anderhalf jaar onderweg. Bosch: “Het is een project waarin innovatie centraal staat. Doel is de snelheid, betrouwbaarheid en efficiëntie van handel en logistiek te vergroten, en het overheidstoezicht op de keten adequater en minder belastend te maken. Onze inzet is een maximaal gebruik van gegevens waarover bedrijven zelf beschikken, met minimale interventies in het logistieke proces. Zo doet Nederland mee aan enkele demonstraties onder de vlag van CORe, waarbij werkelijke goederenstromen actueel worden gevolgd via nieuw ontwikkelde IT-infrastructuur. Uitgangspunt is dat één partij verantwoordelijk wordt voor de integriteit van de goederen en de kwaliteit van de informatie aan het begin van de keten. Andere spelers binnen de keten kunnen die informatie hergebruiken. Of het nu expediteurs, cargadoors, vervoerders of importeurs zijn: alle ketenpartners delen gegevens via een soort digitaal platform, de data pipeline. Wij willen graag inzicht in wie wat doet in de keten: welke ondernemers zijn er allemaal betrokken, om welke goederen gaat het, wie heeft de doos ingepakt en wie heeft getekend voor de inhoud?”

Omwille van de beheersbaarheid, en omdat het een pilot betreft, is het aantal deelnemers aan CORe beperkt. Wel zijn het stuk voor stuk serieuze spelers, zoals Flora Holland en Seacon Logistics. Anders dan bij het project SSTL, is bij CORe het bedrijfsleven leidend; de Douane volgt wat er gebeurt binnen de keten en adviseert aan de zijlijn.

Dashboards
Een hieraan verwante ontwikkeling is de komst van zogeheten dashboards. Het zijn digitale platforms die behalve aangiftegegevens ook informatie van of over een speler in de trade lane kunnen ontsluiten die niet al via de huidige douanesystemen beschikbaar is. Bosch: “Het gaat daarbij om aanvullende gegevens waarvan het aanleveren niet wettelijk verplicht is, maar die ons wel kunnen helpen bij het efficiënter inrichten van ons toezicht. Soms levert een bedrijf in de keten deze zelf, soms kan het ze via een van zijn partners verkrijgen.”

“Het is aardig om te zien dat steeds meer bedrijven zelf dashboards ontwikkelen. De bedoeling is dat onze systemen en die van ondernemers op termijn aan elkaar worden gekoppeld. Als je realtime kunt meekijken, is het niet nodig om herhaaldelijk bij een onderneming op bezoek te gaan. Je weet wat je aan elkaar hebt, hoeft elkaar minder vaak lastig te vallen. De Douane wordt op deze manier een betrouwbare en voorspelbare partner voor bedrijven, en vice versa.”

Specifieke afspraken
Het heeft overigens nog wel wat voeten in de aarde voordat genoemde dashboards volledig operationeel zijn, stelt Bosch. “Voor dit type gegevensuitwisseling zijn allerlei protocollen en andere overeenkomsten nodig. Wanneer worden data uitgevraagd, hoe en door wie? Krijgen geautoriseerde gebruikers alleen leesrechten, of mogen ze de data opslaan of wijzigen? En wie gaat de data beheren? Wijzelf, een van de bedrijven in de keten, of een andere speler?”

“Dergelijke vragen spelen overigens ook rond de informatie die smart seals leveren”, vervolgt Bosch. “Deze digitale verzegelingen communiceren realtime met de belanghebbende partijen, als er iets met de geladen goederen aan de hand kan zijn. Bijvoorbeeld als een container wordt geopend, terwijl deze nog niet op de plaats van lossing is aangekomen. Ook de Douane is zo’n belanghebbende partij, wat betekent dat voor deze vorm van gegevensuitwisseling evengoed specifieke afspraken moeten worden gemaakt.”

Technisch kan er veel, maar het komt evengoed aan op vertrouwen, benadrukt Bosch. “Niemand wil zijn concurrentiepositie bedreigd zien, doordat zijn gegevens op straat komen te liggen. Die koudwatervrees is aan de ene kant begrijpelijk. Aan de andere kant kun je voldoende checks & balances inbouwen. Bovendien slaan we deze weg niet in omdat de Douane het zo graag wil, maar omdat we allemaal voor een integere en veilige goederenstroom zijn.”

*Standards to Secure and Facilitate Global Trade

Grensverleggend: de Handhavingsvisie van Douane Nederland

Douane Nederland heeft een heldere opvatting van hoe de dienst in de nabije toekomst het slimste kan toezichthouden op het EU-grensoverschrijdend goederenverkeer. Deze baanbrekende zienswijze steunt vooral op de volgende pijlers:

  • Scan en detectie in goederenstromen
  • Autodetectie in datastromen
  • Meer grip op de blauwe goederenstroom
  • Ontwikkeling van de groene goederenstroom
  • Ontwikkeling van de gele goederenstroom

 Ook dienstverlening speelt een belangrijke rol binnen de visie Grensverleggend. Alle genoemde elementen komen uitgebreid aan bod in deze uitgave.

Deel dit bericht